عنوان مقاله :اخلاط و منضج و مسهل ها

  • تاریخ انتشار : ۱۳۹۵/۱۱/۱۱
  • |
  • بخش : طب مکمل
اخلاط و منضج و مسهل ها

بسم الله الرحمن الرحيم

Atrabilious

منضج سودا

20 عدد

سپستان

15گرم

ريشه شيرين‌بيان

7گرم

اسطوخدوس

7 گرم

رازيانه

2عدد

عناب

7 گرم

پر سياوشان

7 گرم

شاه‌تره

7 گرم

بادرنجبويه

7گرم

گل گاوزبان

 

 

تمام دارو را در 300 گرم آب 24 ساعت خيسانده سپس 5 دقيقه بجوشانيد. آن گاه با ترنجبين يا گل قند شيرين كرده به مدت 15 روز ميل كنيد روز شانزدهم مسهل سودا ميل شود.

تجويز مسهلات سودا به منظور خارج نمودن مواد كانسروژن از بدن مي‌باشد.

منظور از مسهل در طب قديم داروي خارج كننده مدفوع از احشاء نبوده، بلكه هر داروئي كه مي‌توانسته يكي از اخلاط را از بدن خارج کند مسهل ناميده مي‌شده است. مانند مسهلات صفرا، مسهلات بلغم و مسهلات سودا.

مسهل سودا

1ـ سيد الادويه:  

5/10گرم

سناء مكي

5/10گرم

پوست هليله زرد

مقداري

مويز

5/10گرم

هليله سياه

 

 

5/10گرم

هليله كابلي

 

داروها را نيم‌كوب كرده داخل مويز بدون هسته قرار ‌دهيد بعد از صبحانه و شام ميل شود.

2ـ مُسهل ديگر

گِل ارمني، آمله، هليله سياه، پوست هليله زرد، سناء مكي، بالنگو، اسطوخدوس، افتيمون، پوست هليله كابلي، به تنهايي يا مركب مسهل سودا مي‌باشد.

3ـ مسهل ديگر

5گرم

تُربدسفيد

10گرم

رازيانه

20گرم

بسفايج نيم‌كوب

10گرم

هليله‌سياه

30گرم

افتيمون

25گرم

سناء مكي

25گرم

اسطوخدوس

10گرم

انيسون

10گرم

بادرنجبويه

10گرم

گل گاوزبان

15گرم

گل سرخ دارويي

 

 

 

 

4ـ يكي از داروهاي مُخرج سودا افتيمون است كه بايد روزانه 20گرم بعد از غذا به بيمار داده شود.

5ـ افتيمون و سناء مكي را در كيسه كتاني بسته، داخل 1000 ميلي ليتر آب جوش قرار داده مدت 20 دقيقه دم مي‌كنيم صاف كرده همراه با ماءالجبن(آب پنيري كه عمل انعقاد آن به وسيله دانه كافشه انجام شده باشد) مخلوط روزي يك ليوان ميل شود.

 افتيمون را نبايد زياد جوشاند در انتهاي جوشاندن دارو افتيمون را در پارچه‌اي بسته دو جوش بخورد كافي است يا بهتر است پودر آن مصرف شود .

7_ هليله سياه20گرم،مويز بدون هسته50گرم،آب 250 گرم مي‌جوشانند صاف مي‌كنند و مي‌آشامند.

8_ عمل فصد نيز به منظور خارج ساختن مواد سوداوي نقش مهمي دارد.

9ـ  استفاده مكرر از « نوره»  

Bilious

منضج صفرا:

10گرم

شاه تره

15گرم

تخم كاسني

10گرم

گلبرگ گلسرخ داروئي

 

 

10گرم

گل بنفشه

10عدد

عناب

 

 

10گرم

ريشه كاسني

10گرم

گل نيلوفر

 

تمام دارو را نيم كوب كرده همراه 300 گرم آب، 24 ساعت خيسانده، صاف كرده، به مدت 5 روز ميل شود روز ششم مسهل صفرا ميل شود.

مسهل صفرا

شير خشت، شاه‌تره، افسنتين، پوست نيم‌كوب هليله زرد، تمبرهندي، ترنجبين، ‌گل بنفشه، به تنهايي يا تركيب شده استفاده كنند.

مسهل ديگر صفرا

10گرم

سناء مكي

20گرم

پوست نيم‌كوب هليله‌زرد

15عدد

آلوي ترش

10گرم

ترنجبين

10گرم

تخم كاسني

20عدد

سپستان

5گرم

مغز فلوس

5گرم

تخم كشوث

10گرم

شاه‌تره

 

 

5گرم

شير خشت

10عدد

عناب

 

 

ترنجبين را از 10 تا 50 گرم مي‌توان تغيير داد.

تمام داروها را نيم‌كوب كرده 24 ساعت خيسانده صاف كرده 5 گرم روغن گل بنفشه يا بادام شيرين به آن اضافه سپس ميل شود.

مسهل ديگر صفرا

گل بنفشه25 گرم، ترنجبين25گرم، دو ليوان آب در تابستان با آب سرد و در زمستان با آب نيمه‌گرم بايد ميل شود.

 

Phelgmetic

منضج بلغم

10گرم

زيره سياه

10گرم

دارچين

15گرم

گلسرخ داروئي

12عدد

مويز بي‌دانه

5عدد

انجير زرد

10گرم

باديان

15گرم

ريشه شيرين بيان

25گرم

پرسياوشان

10گرم

انيسون

 

 

 تمام دارو 300 گرم آب 24 ساعت خيسانده بعد از غذا به مدت 9 روز ميل شود و روز دهم مسهل بلغم ميل شود.

 

1ـ مسهل بلغم

سياهدانه ـ خارخاسك ـ غاريقون ـ گل گندم ـ اسپند ـ تُربد ـ شَحم‌حنظل‌ـ‌ بسفايج ـ انيسون ـ نمك هندي به تنهايي يا مركب به مقدار مساوی بعد از غذا استفاده شود.

غاريقون را نبايد پودر كرد چون جسم غضروفي سمي در آن است. غاريقون را به الك نرم مي‌مالند تا اجزاء غاريقون خارج شود و آن جسم سمي در بالاي الك بماند.

 

2ـ مسهل بلغم

30گرم

فلوس بدون دانه

30گرم

گل قند عسلي

20عدد

عناب

20گرم

ريشه شيرين بيان

10گرم

گل زوفا

10گرم

گل نيلوفر

20عدد

سپستان

50گرم

مويز بي‌دانه

30گرم

ترنجبين

10گرم

گل بنفشه

10عدد

انجير خشك

10گرم

رازيانه

5/1ليتر

آب

10گرم

پرسياوشان

 

 

 

 

 

 

تمام دارو 24 ساعت خيسانده سپس 5 دقيقه جوشانده تا 2 ليوان باقي بماند صاف كنند 5 گرم روغن بادام شيرين به دارو اضافه شود ميل كنند.

مسهل بلغم

عسل 200 گرم، زنجبيل 20گرم، فلفل 25گرم، كنجد 25 گرم، مصطكي 25گرم، داروها را آسياب كنيد با عسل بدون موم مخلوط روزي يك قاشق چاي خوري از دارو بعد از ناهار ميل كنيد.

توجه

1ـ خون (دَم) نياز به منضج ندارد بايد مصلح خون تجويز شود. تمرهندي
 + آلو(2 سير) يك شبانه‌روز خيسانده، در سه روز صبح ناشتا ميل شود.

2ـ خلطي كه رقيق است مثل صفرا و بلغم مائي نضج آن است كه غليظ شود.

3ـ جهت بلغم غليظ و سودا. نضج آن است كه قوام خلط رقيق شود.

4ـ در بيماران تب دار استفاده از هليله منع گرديده است . اگر نياز به دادن هليله باشد بايد هليله را با روغن بادام شيرين چرب كرده و همراه داروهاي لعاب دار مانند و مقوي مانند كبد مصرف شود.

5ـ داروها با‌جوشيدن اثر گرمي پيدا مي‌كند، براي‌ اشخاصي كه مزاج گرم دارند جويدن، پودر،  خيساندن ‌و ‌شيره آن داروكافي است.

6ـ داروهاي مقوي معده اثر تقويت مري و امعاء دارد و هر داروئي كه مسهل باشد معده را ضعيف مي‌كند مگر هليله بعضي از حكما سناء مكي را مقوي معده مي‌دانند.

7ـ اگر مي خواهيد مسهل سودا قوي‌تر شود كمي صبر زرد و شحم حنظل را مي‌توان به داروها اضافه كرد.

8ـ داروي عجائب‌الادويه تعادل بين تمام اخلاط ايجاد مي‌كند انسان در آن سال اصلاً بيمار نخواهد شد(انشاءا) و شخص سالم ناميده مي‌شود. داروئی است مرکز از:

9ـ هيچگاه براي درمان بيماري‌هاي سوداوي از يك داروي بخصوص نبايد استفاده نمود زيرا مرض با اين دارو خو مي‌گيرد و موقعي مي‌رسد كه دارو اثر نخواهد كرد لذا داروها بايد هر چند يك بار تغيير كند متجاوز از صد دارو براي درمان سودا وجود دارد كه منشاء‌هاي مختلف گياهي، معدني و حيواني دارند.

10ـ نمك منضج بلغم است و بسيار مهم مي‌باشد.

11ـ دارچين منضج عفونتهاي اخلاط مي‌باشد.

12ـ مهم‌ترين عامل طول عمر امساك و كم‌خوري است.

 

 

انواع مزاج ها مرکب                        بلغم سرد مرطوب                        سوداء سردخشک

                                                                            

 

MUCUS

BLAK

                                               

                                              

 

            برقراری تعادل مزاج

غذای شور

تريد چرب

زمان غلبه

زمستان

پائيز

مثال

درنده کشته شده

گاوشيرده بدو استرس

حالات روحی غلبه

حزن

دشمنی نسبت به دوستان

ترس

مجاهدت در برابر دشمن

مواد ايجادکننده

کاهوـ ماست

عدس-گوشت گاو-حبوبات تيره رنگ

منشاء آن از

آب

زمين (خاک)

علايم بيماری در اثر غلبه

ضعف جسم و مفاصل- سنگينی حواس-کمی ميل به غذای صبح-ضعف معده (با خوردن ترشيجات) خواب زياد-برص-آروغ-سفيدی ادرار- خواب ديدن آب و ادويه-سکته- سردرد عقب سر

ريزش مو – سرفه خشک – جذام-سبکی سر –آبريزش-تکرر و سوزش ادرار و تيرگی آن_ فلج – خواب کم-وسواس-خيالات و ماليخوليا-سرطان-سکته

فوايد و مراکز آن در بدن

معين خون در ريه

در استخوان سازی موثر در طحال و عبور آن از شکم و احشا و امعا است

درمان

راه رفتن و روزه

عسل-زنجبيل-فلفل-کنجد-مصطکی-عصارههای روغن زيتون مسهل بلغم آب ولرم+ نعناع+ عسل+زيره+زنيان+رازيانه+ آويشن-مسهل بلغم (9 روز آش + سنا)

حمام سردتر

زعفران- کم خوردن غذا بعد از عصر- کنجد و شکر- شيرگاو با شکر- کره- موز – بعد از گرفتن موم عسل اضافه نمودن يک چارک آن در يک سير مصطکی- زنجبيل-فلفل 15 روز آش+ سنا)

 

 

 

انواع مزاج ها مرکب          خون گرم ومرطوب                           صفراء گرم وخشک

                                                                                

 

BILE

                                                                  BLOOD

 

 

برقراری تعادل مزاج

برحسب نياز پختنيها و شيرينيجات

ترشيجات

زمان غلبه

بهار

تابستان

مثال

 

کودک شيرخوار

حالات روحی غلبه

سرور در برابر دوستان

حرارت – خضوع در برابر مافوق

مواد ايجادکننده

پختنيهای با بخار

کرفس، کباب گوسفند

عسل ، گوشت قوچ

منشا آن از

عنصر طبيعی هوا

آتش

علايم بيماری در اثر غلبه

خالی شدن زيرپا-گرفتگی-حواس پرتی-دردگلو و پيشانی-قرمزی چشم آبريزش- کندی ذهن- درد استخوان-گزگزپوست-ذات الجنب-امتلاء هپاتيت و ورم طحال و دستگاه تناسلی – سردرد جلوی پيشانی

قرمزی – يرقان-تب-ريختن مو – درد گوش و شقيقه-خشکی مفاصل-سياتالژی-بثورات_ کورک در سر- زردی در دندان_ حصبه و نوبه – درد دهان – خشکی دهان و بينی – لذت از نسيم سرد- عدم اعتدال – بيقراری- استفراغ صفراوی – خواب ديدن آتش و خورشيد

فوايد و مراکز آن در بدن

در تمام دستگاهها موثر است

مرکز آن کبد و عبور از سر، چشمها، گوشها،....  و سيستم تنفسی فوقانی

بازکننده ريه عروق و مجاری_ ضدعفونی کننده- مراکز آن کبد –کيسه صفرا- اضلاع (دنده های پهلو)

درمان

خوردن ترشيجات (سرکه، انار ترش، فصد، حجامت، صمغ عربی (آش آبغوره) سه روز، يک روز در ميان پلو تخم مرغ – مربای گل

پمادهای سرد و مرطوب- شکر سفيد، چربی بز- خيار چمبر- هندوانه، تمبر هندی، گل(گلاب) _ حجامت_ زيتون+ ماء الشعير+ آب جوشيده سرد شده+ عسل-مسهل صفرا(5 روز آش+آبدوغ خيار)